07:29:08 am 03-Jul-2022

अवको वडा कस्तो हुनुपर्छ ?


अवको वडा कस्तो हुनुपर्छ ?

युवापोष्ट १० जेठ, काठमाण्डौं । भरखरै सम्पन्नोमुख भईरहेको स्थानीय निर्वाचन जनताले बनाएको नेपालको संविधानको सफल कार्यान्वयन पछिको दोस्रो निर्वाचन हो । पहिलो निर्वाचन पछिका जनप्रतिनिधिले बिभिन्न कानुनी, संरचनागत र कर्मचारीगत समस्याहरु बेहोर्नुपरो अव यस्ता साना कमजोरीहरुबाट मुक्त छ,  यो पटकको स्थानीय सरकार । यसैले पहिले भन्दा यस पटकका जनप्रतिनिधि जनताले धेरै फिल्टर गरेर पठाएका छन् । निर्वाचन जनताले आफ्नो प्रतिनिधि फिल्टर गर्ने प्रकृया पनि हो । जनताको घरदैलोको सरकार स्थानीय सरकार हो । जसलाई नागरिकले आफ्नो प्रत्यक्ष रुपमा अनुभव गर्ने सेवा प्राप्त गर्ने, आफ्ना लागि योजना बनाउने र लागु गर्न प्रयोग गर्ने सरकार स्थानीय सरकार हो । स्थानीय सरकारको पनि सबैभन्दा नजिकको सरकार हो, वडा कार्यालय ।वडा कार्यालयको प्रमुख वडाध्यक्ष । वडाध्यक्षलाई अहिलेको संविधानले नजिकको सरकार र गाँउ वा नगर वा टोलको अभिभावकको रुपमा लिएको छ । संविधान, कानून, आदेश, निर्देशिका, परिपत्र आदिले वडा प्रमुख वा वडाध्यक्षका काम, कर्तब्य र अधिकारहरु सुनिश्चित गरेकै छ । तर पनि अवको वडाका बिभिन्न मोडलहरुमा अवको वडा सम्बन्धमा भएको मोडल यहाँ प्रस्तुत गर्ने जमर्को गरिएको छ ।

      यसलाई बुँदागत रुपमा बिभिन्न क्षेत्रहरु उल्लेख गरिएको छ ।

  • पुर्वाधार निर्माणः- दिर्घकालिन रुपमा भिलेज प्रोफाईल बनाई भौतिक सुविधाको समानुपातिक वितरण गर्ने ब्यवस्था मिलाउने खानेपानी, ढलनिकास, सडक, सडक बत्ती, सामुदायीक भवन, ब्यायामशाला, ध्यान र योग केन्द्रको ब्यवस्था मिलाउने, पार्कहरु, मनोरञ्जन केन्द्र आदिको ब्यवस्था मिलाउने
  • शिक्षाः- निशुल्क रुपमा प्राथमिक शिक्षा, बिद्यालयीय शिक्षालाई अंग्रेजी माध्यम र गुणस्तरीय शिक्षाका लागि अतिरिक्त समय, निगरानी र अभिभावक सचेतना कार्यक्रमहरु संचालन गर्ने  
  • स्वास्थ्यः- क) प्रत्येक वडाको टोलमा दिन तोकेर खोप केन्द्र जस्तै घुम्ति स्वास्थ्य सिविर संचालन गर्ने जसले प्रत्येक ब्यक्तिको सुगर, प्रेसर र अन्य आवश्यक नियमित जाँचहरु निशुल्क गरोस् । समस्या पहिचान भएमा स्वास्थ्य उपचारको लागि सम्बन्धित स्थानमा रेफर गर्ने

ख) आवश्यक नियमित औषधिहरु आवश्यक मात्रामा स्वास्थ्य चौकीमा उपलब्ध गराईयोस् । घुम्ति सिविरमा समेत उपलब्ध गराउने

4. सेवा प्रवाहः- क) वडा कार्यालयमा सेवा/सहयोग कक्ष स्थापना गरेर निवेदनहरु लेख्नको लागि कम्तिमा एक जना खटाईयोस् । जसले नागरिक वडा पत्रका अतिरिक्त फारमहरु भर्न, निवेदन लेख्न र सार्वजनिक मुचुल्का आदिमा नागरिकलाई आवश्यक सरसहयोग गर्ने ब्यवस्था मिलाउने

      ख) वडाबासीहरुलाई सममामयिक सुचनाहरु उपलब्ध गराउन एक सम्भव भए वेभसाईट नभए कम्तिमा सामाजिक सञ्जालमा एउटा अकाउण्ट बनाउने र कार्यालयका बिभिन्न किसिमका सुचना पाटिमा टाँसिने सुचनाहरु त्यहा राख्ने ब्यवस्था गर्ने ।साथै निवेदनहरु,  ढाँचाहरु, आवश्यक पर्ने कागजातहरु समेत राख्ने ब्यवस्था गर्ने

      ग) केही अत्यावश्यक कार्यहरु जस्तै जन्मदर्ता, मृत्युदर्ता जस्ता कागजातहरु घरैमा सँस्कारको बेला घरैमा उपलब्ध गराउने ब्यवस्था मिलाउने

यी माथिका केही उदाहरण मात्र हुन् । यस्ता कतिपय कार्यहरु नागरिकलाई केन्द्रित गरेर भने कतिपय दिर्घकालिन दृष्टिकोणबाट गरिन्छ । स्थानीय सेवा सञ्चालन सम्बन्धी आदेश, २०७४ अनुसार वडाध्यक्षका काम, कर्तब्य र अधिकार देहाय बमोजिम रहेका छन् । गाउँपालिका वा नगरपालिकाको वडा अध्यक्षको काम,कर्तव्य र अधिकारःप्रचलित कानूनका उल्लेख भएको काम,कर्तव्य र अधिकारको अतिरिक्त गाउँपालिका वा नगरपालिका वा नगरपालिकाको वडा अध्यक्षको काम,कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछः-

 (क)वडासँग सम्बन्धित कामका लागि समन्वयकर्ताको रुपमा रही वडा समितिको प्रमुख भई काम गर्ने,

 (ख)वडा समितिका सदस्यहरुलाई वडा समितिको कामको बाँडफाँट गरी परिचालन गर्ने,

 (ग)कार्यपालिकाको सदस्यको कार्य गर्ने,

 (घ)वडा समितिको योजना,कार्यक्रम,बजेट तयार गर्ने,गर्न लगाउने तथा स्वीकृतिका लागि गाउँपालिका वा नगरपालिकामा         पेश गर्ने,

 (ङ)वडाबाट कार्यान्वयन हुने योजना तथा कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्ने गराउने तथा अनुगमन गर्ने,

 (च)आफ्नो वडाभित्र घरधुरीको क्षेत्रगत तथ्याङ्क सङ्कलन गरी अभिलेख राख्ने,

 (छ) आफ्नो वडाभित्रको सार्वजनिक सम्पत्तिको लगत सङ्कलन गरी अभिलेख राख्ने,

 (ज)आफ्नो वडाभित्र नियमित सरसफाई गर्ने गराउने,फोहरमैला बिसर्जनको प्रबन्ध गर्ने,नदी नाला सफा राख्ने एवं प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण गर्ने,

 (झ)प्लाष्टिकमुक्त,धुवाँमुक्त,पूर्ण खोपयुक्त,पूर्ण साक्षर,खुला दिसामुक्त,बालमैत्री एवं वातावरणमैत्री वडा तुल्याउन अभियानको रुपमा कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने,

 (ञ)आफ्नो वडाभित्र रहेका बजार केन्द्रहरुको नियमित अनुगमन गरी आपूर्ति व्यवाथापनलाई सहज तुल्याउने,

 (ट)वडास्तरमा जुनसुकै स्वरुपमा गरिने सिन्डिकेट,कार्टेलिङ,कालोबजारी जस्ता कार्य हुन नदिने व्यवस्था गर्ने,

 (ठ)गाउँपालिका वा नगरपालिकाको भू-उपयोग नीति वा गुरुयोजना वा प्रचलित कानून प्रतिकूल जग्गा प्लटिङ वा प्लानिङ गरेको पाइएमा तत्काल कारबाहीका लागी अध्यक्ष वा प्रमुख समक्ष पेश गर्ने,

 (ड)गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अनुमति नलिई आफ्नो वडाभित्र भवन निर्माण गरेको पाइएमा तत्काल कारबाहीको लागी अध्यक्ष वा प्रमुख समक्ष पेश गर्ने,

 (ढ)आफ्नो वडाभित्र विपद् पूर्ण तयारी तथा विपद्को अवधिमा गर्नु पर्ने सहजिकरण,समन्वय र सहयोग उपलब्ध गराउने,

 (ण)आफ्नो वडाभित्र हुने विकास निर्माण,योजना प्रक्रिया,नीति निर्माण,समाजिक अभियान जस्ता कार्यमा वडाभित्रका क्रियाशील राजनीतिक दल,संघ संस्था,निजी क्षेत्र,नागरिक समाज,पेशागत संघसंस्था सँग सामन्जस्यता कायम गर्ने,

 (त)वडावासीहरुको गुनासो सुनवाई गर्ने र आफ्नो तहबाट हुने कारबाही गरी आफ्नो तहबाट हुन नसक्ने विषयहरु अध्यक्ष वा प्रमुख समक्ष पेश गर्ने,

 (थ)आफ्नो वडाभित्र सम्पादन भएका कार्यहरुको मासिक विवरण तयार गरी गाउँपालिका वा नगरपालिका समक्ष पेश गर्ने,

 (द)प्रचलित कानूनको प्रक्रिया पुञ्याई वडा समितिबाट गर्नु पर्ने देहायका प्रमाणित र सिफारिश सम्वन्धी कार्य गर्नेः-

   (१)नाता प्रमाणित गर्ने,

   (२)जन्म मिति प्रमाणित गर्ने,गराउने,

   (३)विवाह प्रमाणित तथा अविवाहित प्रमाणित गर्ने,

   (४)अङ्गग्रेजी माध्यममा सिफारिस तथा प्रमाणित गर्ने,

   (५)घर पाताल प्रमानणित गर्ने,

   (६)व्यक्तिगत विवरण प्रमाणित गर्ने,

   (७)जीवितसँगको नाता प्रमाणित गर्ने,

   (८)हकवाला वा हकदार प्रमाणित गर्ने,

   (९)संरक्षक प्रमाणित गर्ने तथा संस्थागत र व्यक्तिगत संरक्षक सिफारिस गर्ने,

   (१०)कागज र मन्जुरीनामा प्रमाणित गर्ने,

   (११)जग्गा मूल्याङ्कन सिफारिस प्रमाणित गर्ने,

   (१२)आर्थिक अवस्था कमजोर वा बिपत्रता प्रमाणित गर्न वा आर्थिक अवस्था बलियो वा सम्पन्नता प्रमाणित गर्ने,

   (१३)नागरिकता तथा नागरिकताको प्रतिलिपि लिनका लागी सिफारिस गर्ने,

   (१४)बहाल करको लेखाजोखा सिफारिस गर्ने,

   (१५)मोही लगत कट्टाको सिफारिस गर्ने,

   (१६)घर जग्गा करको लेखाजोखा गरी सिफारिस गर्ने,

   (१७)व्यापार व्यवसाय बन्द भएको,सञ्चालन नभएको वा व्यापार व्यवसाय हुँदै नभएको सिफारिस गर्ने,

   (१८)मिलापत्रको कागज गराउने निवेदन दर्ता गर्न सिफारिस गर्ने,

   (१९)निःशुल्क वा सशुल्क स्वास्थ्य उपचारको सिफारिस गर्ने,

   (२०)पुर्जामा घर कायम गर्ने सिफारिस गर्ने,

   (२१)फरक,फरक नाम,थर,जन्म मिति तथा प्रमाणित दुवै नाम गरेको व्यक्ति एकै हो भन्ने सिफारिस गर्ने,

   (२२)नाम,थर वा जन्म मिति संशोधनको सिफारिस गर्ने,

   (२३)जग्गा धनीपूर्जा हराएको सिफारिस गर्ने,

   (२४)कित्ताकाट गर्न सिफारिस गर्ने,

   (२५)नामसारी गर्न सिफारिस गर्ने,

   (२६)जग्गाको हक सम्बन्धमा सिफारिस गर्ने,

   (२७)मृतकको हक सम्बन्धमा सिफारिस गर्ने,

   (२८)उद्योग ठाउँसारी गर्न सिफारिस गर्ने,

   (२९)जीवित रहेको सिफारिस गर्ने,

   (३०)विद्यालय खोल्न सिफारिस गर्ने,

   (३१)विद्यालयको कक्षा थप गर्न सिफारिस गर्ने,

   (३२)विद्यालय ठाउँसारी गर्न सिफारिस गर्ने,

   (३३)पालन पोषणको लागी सिफारिस गर्ने,

   (३४)वैवाहिक अङ्गिकृत नागरिकता सिफारिस गर्ने,

   (३५)धारा तथा विद्युत जडानको लागि सिफारिस गर्ने,

   (३६)कोठा खोल्न रोहबरमा बस्ने,

   (३७)प्रचलित कानून अनुसार प्रत्यायोजित अधिकार बमोजिमको अन्य सिफारिस वा प्रमाणित गर्ने,

   (३८)गाउँ कार्यपालिकाको अध्यक्ष वा नगर कार्यपालिकाको प्रमुखले तोकेको अन्य काम गर्ने।

सम्बन्धित समाचारहरु​



जब डेस्क प्रा. लि. द्वारा प्रकाशित

अध्यक्ष तथा प्रधान सम्पादक: लीलानाथ घिमिरे

सूचना तथा प्रसारण विभाग दर्ता नं: १५९७/०७६-७७
IS A SITE DESIGNED MOSTLY FOR YOUNG GENERATION

BANESHWOR, KATHMANDU

PHONE NO: 9841282100

[email protected]